Shareware i freeware są ogólnodostępnymi w sieci programami komputerowymi. Ich istota polega na tym, że są to albo bezpłatne pełne wersje programów (freeware), albo też są to shareware mające zachęcić użytkownika do zakupu pełnej wersji, występujące w dwóch wariantach: jako pełne wersje o określonym terminie używalności, które znikają z systemu po upływie wyznaczonej ilości dni od momentu zainstalowania, jeżeli nie zostaną wykupione przez użytkownika, albo jako wersje z okrojonymi funkcjami nie ograniczone limitem czasowym.
Shareware i freeware są, jak wszystkie z resztą efekty ludzkiej twórczości, chronione prawem autorskim. Autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego obejmują m. in. prawo autora do rozpowszechniania programu komputerowego lub jego kopii (zob. art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4.02.1994, tekst jednolity: Dz. U. z 2000r nr 80, poz. 904; dalej zwana "ustawą"). Bardzo istotne jest, że w myśl art. 77 ustawy, do programów komputerowych, w tym również freeware i shareware, nie stosuje się pojęcia tzw. dozwolonego użytku osobistego wynikającego z art. 23 ustawy. O wszystkich legalnych formach korzystania z danego programu rozstrzyga więc treść licencji, której znajomość potwierdzamy przed ściągnięciem, bądź zainstalowaniem pliku.
Wiele licencji przewiduje zakaz redystrybucji programów, dlatego też zamieszczanie tych programów na stronie www jest niedozwolone ze względu na brak zgody osoby uprawnionej do rozporządzania prawami autorskimi, natomiast jeżeli licencja zezwala na rozpowszechnianie programu, wtedy można go bez obaw zamieścić na własnej stronie www. Każdorazowo należy więc zapoznać się z treścią licencji.
Anna Karolina Kamińska
|